A password will be e-mailed to you.

Sürdürülebilir Kalkınma Amaçlarını merkezine alan ve bu verilere dayalı bir listelendirme olan Çevresel Performans Endeksi (EPI), 2020 yılı için sonuçlarını açıkladı.

Endekse göre dünyanın en sürdürülebilir ülkesi Danimarka oldu. Onu Luxemburg, İsviçre ve İngiltere izliyor. Türkiye ise 99. sırada.

2020 Çevresel Performans Endeksi neler içeriyor?

2020 endeksi, 2017 ve 2018 için, ülkelerin çevresel ve ekosistem sağlığını 32 adet gösterge ile ölçüyor ve 180 ülkeyi aldığı puanlara göre sıralıyor.

Endeksin bu yılki sonuçlarında, çevre ve ekosistem sağlığı için atılan siyasi adımların, kişi başına düşen gayri safi yurtiçi hasılayı pozitif olarak etkilediği görülüyor.

Zira, içilebilir temiz suyun artıran, hava kirliliğindeki düşüren, tehlikeli atıkları kontrol altına alan ve kamu sağlığı krizlerine daha hızlı cevap verecek bir altyapı, hem insan hem de ekosistem refahını artırıyor.

Daha sağlıklı doğa ve insan kaynakları ise sürdürülebilir ekonomik gelişmelere yol açıyor. Bu kaynaklara odaklanmış hedefler, çevresel değerleri merkezine alan topluluklar oluşturuyor ve ekonomi zararsız bir şekilde büyüyor.

Bu yüzden bu topluluklara daha fazla özgürlük veren, adil bir yargıya, bağımsız ve enerjik bir basına sahip ülkeler de sürdürülebilirlik endeksinde üst sıralarda.

Danimarka’da hem toplum hem de çevre sağlığı öne çıkıyor

Birinci sıradaki Danimarka, hem toplumsal hem de çevresel sağlık açısından oldukça iyi adımlar atmış.

Kamu sağlığını geliştirecek adımları sera gazı salımını düşürecek politikalara bağlayan ülke, ilerisi içinde bu şekilde planlar yapmış durumda.

Veriler elektrik üretimini fosil yakıtlardan ayıran ülkelerin, iklim krizine yönelik daha etkili adımlar attığını gösteriyor.

Bununla beraber endeks, hiç bir ülkenin “tamamı ile sürdürülebilir” olacak adımları atmadığına dikkat çekiyor. Danimarka’nin özellikle deniz biyoçeşitliliği son sıralarda.

Ağır hareket edenler ve ciddi anlamda değişmeye çalışmayan ülkelere dikkat çeken endeks, özellikle bu ülkelerde tarım ve ekosistemle ilgili verisel eksiklerin olduğunu belirtmekte.

Türkiye’de kara karbon büyüyor

Türkiye’nin karnesi

Bu ülkelerden biri de Türkiye. 180 ülke arasından 99. sıraya yerleşen Türkiye, özellikle biyoçeşitlilik konusunda son sıralarda ve bu durum geçtiğimiz yıllara göre daha kötüye gitmiş.

Türkiye aynı zamanda fosil yakıt kullanımından ortaya çıkan is, yani kara karbon, ve azot protoksit (N2O) değerlerinden de oldukça kötü puan almış. N2O genellikle azot bazlı gübre kullanımından kaynaklanıyor.

Buna bağlı olarak da hava kirliliği kategorisinde ise Türkiye, PM 2.5 ve ozon kirliliğinde listede çok iyi sırada değil.

Eksik olan politik irade

Çevresel Performans Endeksi’nin gayri safi milli hasıla ve sürdürülebilirliği koruyan politikalar arasındaki pozitif bağın altını çizmesi oldukça önemli bir nokta.

Çok uzun yıllardır, çevresel politikaların ekonomiyi kötü etkileyeci konusunda bir korku politikası oluşturulmuştu, böylelikle bunun doğru olmadığını bir kez daha görüyoruz.

Açıkçası küresel anlamda sürdürülebilirlik konusunda atılacak adımlar oldukça fazla, ama endeks bize bir kez daha eksik olanın sadece politik irade olduğunu gösteriyor.


Kaynak: EPI